Foto: Wannabe Magazine

Gardoš je jedno od nekoliko malih naselja koje čine centar Zemuna, nekadašnjeg grada, a danas gradske opštine. Ograničeno je ulicama Glavna, Trg Branka Radičevića, Cara Dušana, Nade Dimić, Sibinjanin Janka, Sinđelićevom, Njegoševom i Karamatinom.

Kula Gardoš, smeštena je na najvišoj tački brda Gardoš, naspram Kalemegdana na približno istoj nadmorskoj visini (105m). Sa svih strana okružena je kućama i drugim objektima istoimenog naselja Gardoš.

Nazivi, pored Gardoš kule, nazivaju je još i
Milenijumska kula – ovaj naziv, koji se smatra najpravilnijim, kula je dobila po tome što je podignuta u sklopu proslave 1000. godina od dolaska i boravka Mađara u Panonskoj niziji, koji se odnosi na razdoblje od 896. do 1896. godine.
Kula Sibinjanin Janka – narod je kuli dao ovaj naziv, u spomen na mađarskog velikaša Janoša Hunjadija, viteza, princa namesnika i borca protiv Turaka, opevanog u mnogim srpskim narodnim pesmama. On je na zidinama Kalemegdana izvojevao svoju najveću pobedu nad Osmanlijama koji su nadirali preko Dunava 1456. godine. Nažalost Hunjadi nije stigao da uživa u plodovima svoje pobede, jer je umro samo tri nedelje po okončanju bitke. Naime zbog velikog broj nesahranjenih leševa u okolini Taurunum, na čijem prostoru je 440 godina kasnije sagrađena Milenijumska kula, izbila je kuga od koje je osim velikog broja vojnika umro i slavni vitez Hunjadi, kako je sećanje na velikog ratnika i mesto gde je preminuo ostalo jako dugo u pamćenju među Srbima, nakon što je podignuta kula na Gardošu, narod je nazvao njegovim imenom.

Sva zemunska brda, među kojima je i Gardoš, su lesni bregovi, koji su nastajali manje ili više na isti način.
„Prvo bi voda u kišne dane probijala kanale do plavnog dela Zemuna, na kome se danas nalazi donji grad, a onda bi ljudi svojim delovanjem pravili staze uz lesni breg. Lesni breg je zapravo obola korita Dunava, koje je on formirao vekovima odvlačući panonsko more sa sobom. Lesni breg je početak ili kraj ravne ploče preko koje se prostiralo panonsko more. Urbanizacijom i razvojem grada stvorene su saobraćajnice koje strme litice prosecaju i na taj način daju iluziju da je to prolaz između zemunskih brda“.

Gardoš je bio interesantan, kao odličan vidikovac, svim vojskama koje su boravile na ovom prostoru. Zato su mnoge vojskovodje baš tu gradile svoja utvrđenja i kule.

Kula Gardoš u Zemunu, jedan je od sedam spomenika, potpuno različite arhitekture, kojim je Kraljevina Ugarska želela da istakne svoju hiljadugodišnju državnost. Dva spomenika posvećena ovoj godišnjici izgrađena su u Mađarskoj, u gradovima Opustaser i Panonhalm, dva u današnjoj Slovačkoj u gradovima Nitra i Devin, jedan u Ukrajini, kod grada Muhatčevo, jedan u Rumuniji, kod Baroševa i ovaj sedmi koji je zemunska kula.

Sa Gardoš kule se prostire fenomenalan pogled, pogled ispunjavaju krovovi starog Zemuna, sa leve strane Dunav, u daljini se vide visoki soliteri, tzv. istočna i zapadna kapija Beograda, i mnogi prelepi delovi divnog Zemuna i Beograda.